ورزش وتندرستی

مطالب علمی -ورزشی

حرکت اصل تربیت است ،منع انسان از حرکت نه تنها موجب توقف رشد میشود بلکه سبب افسردگی ، بروز
ناهنجاریها و از دست دادن شور و نشاط زندگی می گرددبراي علم تربیت بدنی اهدافی بیان گردیده که در بر
گیرنده نشا نه ها، نیات و نتایج مطلوبی است که از شرکت در برنامه هاي تربیت بدنی و ورزش حاصل می
شود. این اهداف با نیازها،تجارب و علایق افراد ارتباط داشته و تعیین کننده مقاصد و جهت برنامه ها به منظور
کسب سلامتی، رشد و تعالی هستند . با توجه به اهمیت و توسعه حیطه علم تربیت بدنی و ورزش اهداف آن
به تمام رده هاي سنی جمعیت گسترش یافته است شواهد و تحقیقات علمی مبین این واقعیت است که امروزه تربیت بدنی از حدود اهداف پیشین خود فراتررفته و به عنوان یک رشته دانشگاهی قلمرو وسیعی از دانشها و علوم را به عنوان مبانی روان شناسی ، جامعهشناسی و ورزش ، طب ورزش ، حرکت درمانی و…نائل گردیده است ( نقل از طرح جامع ورزش کشور ،
.( 1382
حکیم ابونصر فارابی در کتاب اخلاق آورده است:
"اخلاق و پرورش آن بناي کمال فردي و جمعی محسوب می شود و تکمیل این بنا به واسطه آموزش
.( جسمانی انجام می گیرد" ( قراخانلو و همکاران ، 1379 ،ص 100
ارزشهاي اخلاقی بیش از هر چیز یک تعهد شخصی در فرد است که در طول زندگی فرا گرفته شده است و
در ورزش مورد تاکید است . در جوامع صنعتی هنگامی که افراد در محل کار واو قات فراغت کم تحرك
هستند گرایش بارزي نسبت به کاهش مصرف انرژي روزانه وجود دارد. شواهد مستدلی وجود دارد که عدم
فعالیت فیزیکی در شیوع چاقی، دیابت ، فشار خون، بیماریهاي قلبی و عروقی و پوکی استخوان بار سنگینی را
بر بهداشت عمومی تحمیل می کند . لازم است اهمیت فعالیت فیزیکی متوسط در برنامه هاي ارتقاي سلامتی
افراد شناخته شود .ادامه حیات موفقیت آمیز سازمانها در گرو عملکرد بالاي آنهاست .بهره وري در نتیجه
عملکرد سنجیده انسان و بهره وري حسابگرانه او از عوامل فیزیکی و مادي است که تابعی از دانائی و انگیزه
است.
توانائی نیروي انسانی = عملکرد × دانائی نیروي انسانی × انگیزه نیروي انسانی × منابع مالی × منابع کالبدي
سازمان زمانی که شاخصهاي مذکور و شاخصهاي مربوط به درون داد و برون داد سازمان بهبود یابد، بهره
.( وري حاصل میگردد (نادریان ، 1379
- اهمیت و نقش تربیت بدنی در سالم سازي جامعه ،گسترش زمینه هاي فرهنگی ، سیاسی،اجتماعی و
اقتصادي بیانگر لزوم برنامه ریزي اصولی و اجراي فعالیتها با توجه به مشکلات تنگناهاي موجود
،امري ضروري می باشد ،لذا ارائه راهکارهاي اصولی و ارتقاء بهره وري در تربیت بدنی با توجه به
موارد ذیل صورت می گیرد :
-1 توسعه ورزش همگانی(ورزش براي همه ) ؛
-2 بهبود نسبت  فضاهاي ورزشی به تعداد جوانان ، کارکنان سازمانها و اقشار جامعه ؛
-3 تجدید نظر در نظام تصمیم گیري و بازنگري ( مهندسی مجدد ) ؛
-4 ایجاد سیستم نظارت و ارزشیابی جامع در سطوح ستادي و صفی ورزش؛
-5 بهره وري در حفظ و نگهداري فضاها و اماکن ورزشی ؛
-6 استفاده بهینه از اماکن و فضاهاي ورزشی ؛
-7 تجدید نظر در نظام گزینش مسئولین تربیت بدنی سازمانها ؛
-8 مدیریت و برنامه ریزي متناسب با ساختار سازمانها .
در سازمانها و ارگانها باید به برنامه هاي ورزش منظم و فراگیر براي تمام کارکنان توجه داشته و علاوه بر
نظارت بر اجراي صحیح این برنامه ها ، انگیزه لازم براي شرکت افراد به فعالیتهاي ورزشی را به وجود آورد .
صاحب نظران اهداف مشترکی رابراي ارزشیابی عملکرد ورزشی نهادها و سازمانها اعلام داشته اند که به طور
اجمالی عبارتند از : انگیزش و بهبود عملکرد کارکنان ، شناسایی میزان شایستگی کارکنان و تشخیص و
تعیین نیازهاي مادي و معنوي آنان ، ایجاد فضاي سالم کاري و باز خورد مناسب، ایجاد محیط سالم و با
نشاط، ارتقاء سطح سلامتی و بهره وري مناسب سازمانها و ...
اگر افراد جامعهاي سالمتر، شادابتر، قويتر، پرکارتر و تواناتر باشند، در رشد و تعالی آن جامعه اثر بیشتري
.( دارند (اشرفی، 1368
از مهمترین دلایلی که باعث شد محقق این پژوهش را انجام دهد عبارتند از :
- اگر تربیت بدنی و ورزش به نحو صحیح در سازمانها اجرا گردد باعث افزایش سلامتی و تندرستی
کارکنان و تاثیر آن در خانواده نیز قابل پیش بینی میباشد.
بررسی عملکرد ورزشی همه ارگانها و سازمانها با توجه به اینکه عملکرد یعنی :
- حاصل و نتیجه کار
- میزان کار سازمانها در زمینه ورزش
- میزان فعالیتهاي ورزشی کارکنان
- بررسی وضعیت موجود اماکن و فضاهاي ورزشی سازمانها و ادارات می باشد . تا مواردي که نیاز به
اصلاح و ارائه راهکار دارند دقیقا مًشخص شوند .
- نهایتا اًین پژوهش سعی دارد به ارزشیابی فعالیتها و عملکرد ورزشی سازمانها و ادارات و ارزیابی
میزان بازده کاري و بهره وري و سلامتی کارکنان با توسعه ورزشکارکنان با روش آمار توصیفی از
طریق پرسشنامه و مشاهده بپردازد و پیشنهادهاي مناسب و بهینه اي را در این راستا با توجه به نتایج
حاصله ارائه دهد .
اهداف تحقیق :
هدف کلی : هدف کلی این تحقیق عبارت از ارزشیابی عملکرد ورزشی سازمانها و ادارات و نهادهاي
اجتماعی شهرستان تبریز و ارائه پیشنهادهاي مناسب در جهت بهبود وضعیت موجود می باشد.
اهداف اختصاصی :
- تشخیص وضعیت موجود ورزش سازمانها و ادارات و نهادهاي اجتماعی شهرستان تبریز .
- مشخص کردن سهم سازمانها در کسب مقام هاي ورزشی .
- تعیین ارتباط حمایت ورزشی در سازمان و بازده کاري کارکنان .
- تعیین ارتباط حمایتو رزشی در سازمان با سلامتی کارکنان .
- تعیین ارتباط سازمان دهی ورزشی در سازمان با بازده کاري کارکنان .
- تعیین ارتباط سازمان دهی ورزشی در سازمان و سلامتی کارکنان .
- تعیین ارتباط بازده کاري کارکنان در سازمان و سلامتی آنان .
- مقایسۀ میزان حمایت ورزشی و سازماندهی در سازمانهاي مورد مطالعه .
- مقایسۀ میزان بازده کاري و سلامتی کارکنان در سازمانهاي مورد مطالعه .
پرسشهاي تحقیق:
وضعیت موجود ورزش و عملکرد ورزشی در سازمانها وادارات شهرستان تبریز چگونه است؟
سهم هر یکاز سازمانها و ادارات در کسب مقامهاي ورزشی چیست ؟
ویژگیهاي مسئولین تربیت بدنی سازمانها از لحاظ فردي چه می باشند ؟
فرضیه ها :
-1 بین حمایت ورزشی کارکنان در سازمان و بازده کاري آنان ارتباط وجود دارد .
-2 بین حمایت ورزشی در سازمان و سلامتی کارکنان ارتباط وجود دارد .
-3 بین سازماندهی ورزشی در سازمان و بازده کاري کارکنان ارتباط وجود دارد .
-4 بین سازماندهی ورزشی در سازمان و سلامتی کارکنان ارتباط وجود دارد .
-5 بین بازده کاري کارکنان در سازمان و سلامتی کارکنان ارتباط وجود دارد .
-6 میزان سلامتی و بازده کاري کارکنان در سازمانهاي مورد مطالعه متفاوت است.
متغیر ها و مفاهیم و تعاریف آنها :
حمایت ورزشی و سازماندهی ورزشی متغیرمستقل استکه از طریق پرسشنامه سنجیده میشود .
ب- متغیر هاي وابسته :
سلامتی کارکنان ، عملکرد فردي ، عملکرد سازمانی از متغیرهاي وابسته میباشد.
متغیر هاي زمینه اي : میزان سواد ، شغل ، سابقه کار و ...
متغیرهاي خصیصه اي : سن و جنس
یافته هاي مربوط به فرضیه ها و سوالات تحقیق و بحثآنها :
 بین حمایت ورزشی و بازده کاري کارکنان ارتباط وجود دارد .
نتایج تحقیق نشان می دهد که بین حمایت ورزشی توسط سازمانها و ادارات و میزان بازده کاري کارکنان
همبستگی معنی دار وجود دارد .
 بین حمایت ورزشی در سازمانها و سلامتی و تندرستی کارکنان رابطه وجود دارد.
نتایج پژوهش نشان می دهد که عملکرد سازمانها در خصوص توسعه و تعمیم ورزش با سلامتی و تندرستی
کارکنان رابطه معنی دار مستقیم وجود .
- بین سازمان دهی ورزشی در سازمانها و بازده کاري کارکنان همبستگی وجود دارد.
باتوجه به نتایج بدست آمده از پژوهش ملاحظه می شود که سازمان دهی ورزشی در بازده کاري کارکنان
نتیجه مثبت و مستقیم دارد .
 در رابطه با سازمان دهی ورزش کارکنان و سلامتی آنان ارتباط معنی دار وجود ندارد.
نتیجه تحقیق بدست آمده حاکی از این مطلب است که سازمان دهی ورزش در سازمانها حاکی از سلامتی
کارکنان نمی باشد و این مسئله با تحقیق حمیدي همخوانی ندارد. زیرا در تحقیق ایشان سازماندهی یکی از
عوامل سلامتی میباشد.
 بین بازده کاري کارکنان و سلامتی آنان رابطه وجود دارد .
در این تحقیق نتیجه بدست آمده حاکی از همبستگی مستقیم بین بازده کاري و سلامتی کارکنان می باشد .
براساس تجزیه و تحلیل انجام گرفته ، ملاحظه می شود که :
میزان سلامتی کارکنان در بین سازمانهاي مورد مطالعه معنی دار نیست : تحقیق سروش نسب
1373 ) در توصیه ورزش و نرمش روزانه در جهتافزایش میزان سلامتی همخوانی ندارد. )
 میزان بازده کاري کارکنان در بین سازمانهاي مورد مطالعه متفاوت است.
براساس تجزیه و تحلیل انجام گرفته ، ملاحظه می شود که متوسط بازده کاري کارکنان در بین سازمانها
متفاوت استو تفاوت معنی داري وجود دارد .
در خصوص عملکرد ورزشی و بررسی وضعیت موجود ورزش در سازمانها و ادارات
این نتیجه حاصل شده است که عملکرد ورزشی سازمانها و ادارات متفاوت است
 بین ورزش و اوقات فراغت ارتباط وجود دارد .
6% تا حدودي / 9% جواب منفی و 25 / 78 % جواب مثبت ، 37 / جایگاه ورزش در اوقات فراغت کارکنان با 12
را شامل بوده است .
همچنین یافته هاي جنبی تحقیق در خصوص میزان علایق ورزشی استفاده از اوقات فراغت و انجام نرمش
روزانه و ورزش هفتگی نتایجی به شرح زیر به دست آمده است:
5 ساعت میباشد . / - میانگین انجام ورزش در هفته در رشته هاي مختلف توسط کارکنان 60
20 دقیقه بوده است . / - میانگین زمان انجام نرمش روزانۀ کارکنان برابر 33
2 ساعت بوده است. / - مدت زمان تماشاي تلویزیون در روز کارکنان برابر 47
- فعالیت ورزشی کارکنان در سالنهاي ورزشی ( 63 %), درمنزل( 28 %) در محل کار ( 18 %) در پارکها
%7 ), در محلۀ خود ( 5%) انجام میشود . )
- در انتخاب ورزشها، کوهنوردي دسته جمعی ( 46 %), شنا و آب درمانی ( 45 %) , اردوهاي تفریحی
ورزشی ( 28 %) ورزش صبحگاهی در پارکها ( 27 %) و سایر موارد بوده است.
همچنین در خصوص ناراحتیهاي جسمانی ( 49 %) هیچکدام از ناراحتیها را ندارند,
%13 ), کمر درد, ( 7%) دردهاي عضلانی, گردن درد ( 5%) و سایر موارد ذکر شده است. )
نتیجه گیري:
بطور خلاصه، علی رغم تحقیقات مبتنی بر تاثیر ورزش در سلامتی افراد و افزایش بازدهی سازمانها این
برداشت ها نیز وجود دارد که شرایط و محیط مناسب تاثیر بسزائی دارد .همچنین کارکنان سازمانها و اداراتی که
به امر ورزش و تربیت بدنی اهمیت خاصی داده اند از بازدهی بیشتري برخوردار بوده اند وجود امکانات
ورزشی در سازمان حمایت ورزشی سازمانها از کارکنان از عوامل موثر تاثیرگذار بوده است .صرف اوقات
فراغت کارکنان ، پرداختن به ورزش همگانی علی الخصوص کوهنوردي دسته جمعی ، شنا و آب درمانی ،
اردوهاي تفریحی ورزشی ، ورزش صبحگاهی ، تماشاي تلویزیون ، توام بوده است و اکثر کارکنان ادارات و
سازمانهاي مورد مطالعه به هیچکدام از ناراحتی هاي جسمانی دچار نبودند .
پیشنهادها :
الف ) پیشنهادهاي کاربردي :با توجه به نتایج پژوهش، توسعه و تعمیم ورزش در سازمانها و ادارات می
تواند به افزایش بازده کاري ، توسعه همکاري و همدلی ، تشریک مساعی ، افزایش قدرت و مهارت جسمانی
و روانی و نهایتا رسیدن سازمان به اهداف خود شود .با توجه به یافته هاي تحقیق لازم است : از فارغ التحصیلان
رشته تربیت بدنی و ورزش به عنوان مسئول تربیت بدنی سازمانها و ادارات استفاده شود یا حتی الامکان
مسئولین آموزشهاي لازم را در زمینه ورزش داشته باشند.
 با توجه به اینکه اماکن ورزشی اختصاصی در تمامی سازمان ها و ادارات موجود نمیباشد لذا لازم است
نقاط قوت بررسی و شناسائی شده و نسبت به جبران نقاط ضعف برنامه ریزي و اقدامات لازم صورت پذیرد
(استفاده از سالنهاي ورزشی سایر ادارات و سازمانها).
- برنامه ریزي سازمانها و ادارات با مباحث نظري و یافته هاي پژوهشی در کلیه زمینه ها و گرایش ورزش
کارکنان ضروري به نظر می رسد.
- ورزش صبحگاهی ویژة کارکنان حداقل در هفته 3 روز در برنامۀ کاري گنجانده شود .
- رشته هاي ورزشی شنا , والیبال , فوتسال و فوتبال در اولویت فعالیتهاي ورزشی کارکنان قرار گیرند.
در خصوص توسعۀ ورزش کارکنان مد نظر قرار گیرد . « بند چ تبصره 7 » - بودجۀ ورزشو استفاده از
- از کارکنان ورزشکار قدردانی به عمل آید .
- حمایت مسئولین و مدیران سازمانها از کارکنان در تمام زمینه ها ، علی الخصوص حمایت ورزشی
و ارتقاء سطح ورزش سازمانها منجر به افزایش بازدهی سازمان و سلامتی کارکنان و نهایتا سلامتی
جامعه و خانواده ها خواهد شد .- دفت نظر ، واقع بینی بیشتر در انتخاب مسئولین تربیت بدنی
سازمانها ، گزینش مدیران ورزش شایسته ، متعادل ، داراي اعتماد به نفس ، متخصص به رشد و
ارتقاء اهداف سازمان منجر خواهد شد.تشکیل جلسات هماهنگی سازمانها به منظور تبادل نظر در
زمینه ورزش کارکنان .



+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم آذر 1390ساعت 19:26  توسط امیرحمزه صفابخش  |